Avrupa Komisyonu, derinleşen konut krizine karşı hazırladığı “Uygun Fiyatlı Konut Yasası”nı (Affordable Housing Act) resmi olarak duyurdu. Avrupa genelinde şehir sakinlerinin yarıdan fazlasının en acil sorun olarak gördüğü konut krizinde, özellikle Airbnb tarzı kısa süreli turistik kiralamaların yerel halkın barınma stokunu erittiğine dikkat çekildi. Yeni düzenleme, turizm baskısı altındaki şehirlerde yerel yönetimlerin bu platformlara karşı hukuki güvenceyle harekete geçmesinin önünü açıyor.
Turistik Kiralamalara Karşı “Hukuki Kalkan”
Daha önce Amsterdam, Barselona ve Floransa gibi popüler turizm merkezleri turistik kiralamaları sınırlandırmak istediğinde AB’nin ortak pazar ve serbest hizmet kurallarına takılıyor, ciddi hukuki engellerle karşılaşıyordu. Komisyonun yeni teklifi, iç pazar dengesini korurken ve orantılılık ilkesini gözetirken yerel makamlara “konut stresi altındaki bölgelerde” açık bir yasal çerçeve ve güvence sunuyor.
Sınırlamalar İçin Hangi Şartlar Aranacak?
Yerel otoritelerin kısa süreli kiralama pazarına müdahale edebilmesi ve kısıtlamalar getirebilmesi için belirli kriterleri kanıtlaması gerekecek:
- En Az 3 Yıllık Olumsuz Etki Kanıtı: Şehir yönetimleri, Airbnb tarzı kiralamaların yerel halkın uzun vadeli konut bulma imkanlarını en az üç yıldır olumsuz etkilediğini ve daha hafif önlemlerin yetersiz kaldığını verilerle ortaya koymak zorunda olacak.
- Mevcut Veriler ve AB Kurallarıyla Tam Uyum: Belediyeler, kısa süreli kiralamalara yönelik yürürlükteki AB veri paylaşımı ve kayıt zorunluluğu kurallarını eksiksiz uygulayacak; bu süreçte elde edilen verileri kısıtlama kararlarını haklı çıkarmak için kullanacak.
- Hedefe Odaklı ve Orantılı Tedbirler: Alınacak önlemlerin (gün sınırlamaları, ruhsat zorunlulukları veya bölgesel yasaklar) rastgele değil, doğrudan konut stokunu korumaya yönelik ve orantılı olması şart koşuluyor.
“Konut Bir Ticari Mal Değil, Temel Bir Haktır”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, vatandaşların, özellikle de çalışanlar ile öğrencilerin okudukları veya çalıştıkları şehirlerde barınamaz hale geldiğine dikkati çekerek, “Temelde bu bir adalet meselesidir” dedi.
Enerji ve Konuttan Sorumlu Komiser Dan Jørgensen ise “Konut sadece bir ticari mal değil, bir insan hakkıdır. Mevcut binaları yenilemek ve yeni konutlar inşa etmek önemli olsa da, elimizdeki konut stokunu acilen çok daha verimli kullanmalıyız” ifadelerini kullanarak kısa süreli kiralamalardan doğan baskının acilen dengelenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Yeni yasa teklifi, önümüzdeki süreçte Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nin onayına sunulacak.
