Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini yasal bir çerçeveye kavuşturan kritik kanun teklifini onayladı. Yeni düzenleme; dev platformların çalışma koşullarından komisyon oranlarına, ağır idari para cezalarından erişim engeli yaptırımlarına kadar turizm ve dijital ticaret sektöründe köklü değişiklikler öngörüyor.
Düzenlemenin Öne Çıkan Başlıkları
1. İzin Belgesi Zorunluluğu ve Şartlar
Yabancı dijital konaklama platformlarının yurt içinde faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alması zorunlu hale getiriliyor.
- Belge Ücreti: 5 milyon TL olarak belirlenen belge ücreti, her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. İzin belgesi 2 yıl geçerli olacak ve devredilemeyecek.
- Temsilci ve Adres Şartı: Platformların Türkiye’de tebligata esas bir irtibat adresi göstermesi ve en az bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı temsilci belirlemesi zorunlu olacak.
- Geçiş Süreci: Mevcutta faaliyet gösteren platformların, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde Bakanlığa başvurması gerekecek.
2. Faaliyet Kapsamı ve Sınırlamalar
- Doğrudan Yapılabilecekler: Platformlar, Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri, turizm amaçlı kiralanan konutlar ve uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek.
- Aracı Kullanım Zorunluluğu: Seyahat acentası hizmetlerinin sadece belgeli seyahat acentaları, araç kiralama hizmetlerinin ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla sunulması zorunlu olacak.
- Komisyon Sınırı: Yabancı platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden alacağı tutar, yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda yüzde 17’yi geçemeyecek.
3. Adil Rekabet ve Tüketici Hakları Kuralları
Teklif, platformların yerel işletmeler üzerindeki olası baskılarını önlemek amacıyla sıkı kurallar getiriyor:
- Nesnel ölçüt olmaksızın veya kamu kurumlarına/adli mercilere başvurulduğu gerekçesiyle işletmelerin sıralamada geriye düşürülmesi, askıya alınması veya hizmetin sonlandırılması yasaklanacak.
- İşletmelerin alternatif kanallardan farklı fiyat sunması kısıdalanamayacak; platformlar, işletmeleri tek taraflı fiyat değişikliklerine veya kampanyalı satışlara zorlayamayacak.
4. Ağır Yaptırımlar ve Erişim Engeli
Kurallara uyulmaması durumunda idari para cezalarından izin belgesi iptaline ve erişim engeline kadar varan ağır müeyyideler uygulanacak:
- Haksız Alınan Bedeller: Yüzde 17’lik komisyon sınırının aşılması veya hizmet bedelinin sözleşmede belirtilmemesi durumunda, haksız alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası kesilecek.
- İdari Cezalar: Bilgi güncellemelerinin yapılmaması veya haksız kısıtlamalar uygulanması gibi durumlarda 200 bin TL ile 500 bin TL arasında değişen para cezaları verilecek. Tekrarlayan ihlallerde izin belgeleri iptal edilecek.
- Erişim Engeli: İzinsiz faaliyette bulunduğu tespit edilen veya belgesi iptal edilen platformlar için erişimin engellenmesi kararı alınacak.
5. TAA Turizm Payı
Yabancı dijital konaklama platformları, dijital hizmet vergisi matrahı esas alınarak Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına (TGA) on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.
Yürürlük Tarihi
Komisyonda kabul edilen önergeye göre, turizm ve e-ticaret ekosistemini yakından ilgilendiren bu kapsamlı düzenleme 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
