“Turizm nedir?, Turizm ne demek” sorusuna yanıt ararken çeşitli kaynaklara başvurduk ve farklı tanımlamalarla karşılaştık.
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlüğü, turizmi “Dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla yapılan gezi” şeklinde tanımlamaktadır. Kelimenin kökeni ise Fransızca’daki “tourisme” kelimesine dayanmaktadır.
Cambridge Sözlüğü ise turizmi daha çok sektörel bir bakış açısıyla ele alarak, “turistlere yönelik seyahat organizasyonu, konaklama, eğlence gibi hizmetlerin sunulması” olarak açıklamaktadır.
Fransız kaynakları incelendiğinde, “turizm nedir?” sorusuna genellikle “seyahat ile ilgili faaliyetler” şeklinde genel bir cevap verildiği görülmektedir.
Türkiye’deki yaygın kullanım dikkate alındığında ise şu şekilde bir tanım yapmak mümkün görünmektedir: Turizm, seyahat eden bireylerin konaklama, ulaşım, yeme-içme, gezi ve rehberlik gibi çeşitli ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik gerçekleştirilen tüm faaliyetleri ve bu faaliyetleri meslek edinen sektörü ifade eder.
Bu geniş kapsamlı tanım çerçevesinde, turizm sektörü aşağıdaki temel alt sektörleri içermektedir:
- Konaklama Sektörü: Oteller, pansiyonlar, hosteller, moteller ve benzeri konaklama tesisleri.
- Ulaşım Sektörü: Havayolu şirketleri, kara yolu, deniz yolu ve demir yolu taşımacılık firmaları.
- Tur Operatörleri ve Seyahat Acentaları: Seyahat organizasyonlarını planlayan ve gerçekleştiren kuruluşlar.
- Yeme-İçme ve Eğlence Sektörü: Restoranlar, kafeler, barlar, gece kulüpleri ve diğer eğlence mekanları.
- Rehberlik Hizmetleri: Turist rehberleri.
- Turizm Yan Sanayi: Bu ana sektörlere ürün, lojistik ve benzeri destek sağlayan diğer yardımcı sektörler.
Görüldüğü üzere turizm, sadece seyahat eylemini değil, aynı zamanda bu seyahatlerin sorunsuz ve keyifli bir şekilde gerçekleşmesi için gerekli olan çok sayıda farklı hizmet ve işletmeyi de kapsayan karmaşık ve dinamik bir sektördür.
Turist Nedir ?
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde turist, “Dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla geziye çıkan kimse, gezgin, gezmen, seyyah” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tanım, turistin seyahatinin temel motivasyonunu dinlenme, eğlence, keşif ve bilgi edinme olarak öne çıkarmaktadır.
Cambridge Sözlüğü’ne göre ise turist, “genellikle tatil sırasında bir yeri ilgi veya zevk amaçlı olarak ziyaret eden kimse” olarak tarif edilmiştir. Bu tanım da TDK ile benzer şekilde, turistin seyahatinin boş zaman aktivitesi ve kişisel ilgi alanlarına yönelik olduğunu vurgulamaktadır.
Fransız kaynakları da turist tanımı konusunda benzer bir yaklaşım sergilemektedir. Genellikle, bir yeri eğlence, dinlenme veya kültürel keşif amacıyla ziyaret eden kişiler turist olarak kabul edilmektedir.
Dikkat çekici bir nokta ise, yukarıda belirtilen kaynakların hiçbirinin iş amaçlı seyahat edenleri turist olarak tanımlamamasıdır. Bu durum, turist kavramının genellikle kişisel motivasyonlarla gerçekleştirilen seyahatleri kapsadığını göstermektedir. İş seyahatleri, genellikle ekonomik faaliyetler ve mesleki gereksinimler doğrultusunda yapıldığından, turist tanımının dışında bırakılmaktadır.
Turist eş anlamlısı
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre “turist” kelimesinin eş anlamlıları olarak gezgin, gezmen ve seyyah kelimeleri belirtilmektedir. Bu kelimeler, genellikle farklı yerleri görmek, tanımak ve deneyimlemek amacıyla yolculuk eden kişileri ifade etmek için kullanılabilir. Ancak, her bir kelimenin kullanımında ince anlam farklılıkları olabileceği de unutulmamalıdır. Örneğin:
- Gezgin: Daha çok planlı veya plansız, farklı yerleri keşfetme ve deneyimleme arzusunda olan kişiyi ifade edebilir. Bu kelime, turiste göre daha bağımsız ve maceraperest bir seyahat anlayışını çağrıştırabilir.
- Gezmen: “Gezmek” fiilinden türemiş olup, genel olarak gezi eylemini gerçekleştiren kişiyi ifade eder. Turist ile anlamı oldukça yakındır.
- Seyyah: Genellikle uzun süreli ve uzak mesafelere yapılan yolculukları ifade eder. Tarihi metinlerde ve edebi eserlerde sıklıkla karşılaşılan bu kelime, turist kelimesine göre daha geleneksel ve kapsamlı bir yolculuk anlayışını yansıtabilir.
Dolayısıyla, TDK bu üç kelimeyi turist kelimesinin eş anlamlısı olarak belirtse de, bağlama göre kullanımda hafif anlam nüansları söz konusu olabilir. Ancak genel olarak, bu kelimelerin tümü de “dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla geziye çıkan kimse” anlamını taşımaktadır.
Seyahat Nedir? Seyahatin Eş anlamlısı Nedir?
Seyahat kelimesi Arapça kökenli bir kelime olup, Arapça’daki “siyahat” (سياحة) kelimesinden türemiştir. Anlamı da yolculuk ve gezidir.
Türkçeye Arapçadan geçmiş birçok kelime bulunmaktadır ve “seyahat” da bunlardan biridir. Kelimenin kökeni, anlamının özünü koruyarak günümüze kadar ulaşmıştır. Günümüzde de “seyahat” kelimesi, bir yerden başka bir yere gitme eylemini ve genellikle farklı yerleri görme, tanıma amacıyla yapılan yolculukları ifade etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır.
Turist Rehberliği Nedir?
Kanuna göre turist rehberliği; seyahat acentalığı faaliyeti niteliğinde olmamak kaydıyla kişi veya grup hâlindeki yerli veya yabancı turistlerin gezi öncesinde seçmiş oldukları dil kullanılarak ülkenin kültür, turizm, tarih, çevre, doğa, sosyal veya benzeri değerleri ile varlıklarının kültür ve turizm politikaları doğrultusunda tanıtılarak gezdirilmesini veya seyahat acentaları tarafından düzenlenen turların gezi programının seyahat acentasının yazılı belgelerinde tanımladığı ve tüketiciye satıldığı şekilde yürütülüp acenta adına yönetilmesini, ifade eder.
Turist Rehberi Nasıl Olunur?
6326 Sayılı Turist Rehberliği Mesleği Kanunu’na göre Turist Rehberliğine kabul edilmek için aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Başvuru tarihi itibarıyla onsekiz yaşını doldurmuş olmak.
c) Üniversitelerin turist rehberliği bölümlerinin önlisans, lisans veya yüksek lisans programlarından mezun olmak veya üniversitelerin turist rehberliği bölümü dışındaki diğer bölümlerinden en az lisans düzeyinde mezun olduktan sonra, birliklerin ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin ortak önerileri ve Bakanlığın onayıyla turizm sektörünün ihtiyaçları da dikkate alınarak belirlenen dillerde, gerektiği hâllerde belirlenen bölgelerde, yönetmelikle kurs ve sınavlara ilişkin belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlığın gözetimi ve denetimi altında birlikler tarafından düzenlenen ülkesel veya bölgesel turist rehberliği sertifika programını başarıyla tamamlamak.
ç) Birliklerin ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin ortak önerileri ve Bakanlığın onayı ile belirlenen yabancı dillerden birinde, Bakanlığın gözetim ve denetimi altında yapacağı veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum veya kuruluşlarına yaptıracağı yabancı dil sınavında başarılı olmak veya yönetmelikle belirlenen yabancı dil yeterlik belgelerinden birine sahip olmak.
d) Birlikler tarafından Bakanlığın gözetim ve denetimi altında düzenlenen uygulama gezisini tamamlamak ve gezi sonunda yapılan sınavda başarılı olmak.
e) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından; bu Kanuna veya 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa muhalefetten mahkûm olmamak.
f) Daha önce meslekten çıkarılmamış olmak.
Turizm Coğrafyası Nedir?
Coğrafya biliminin turizmle olan yakın ve önemli ilişkisini inceleyen özel alt dalı turizm coğrafyası olarak adlandırılır. Coğrafyanın temel ilgi alanları olan iklim, jeomorfoloji (yer şekilleri), bitki örtüsü, hidrografya (su kaynakları), yerleşme (insanların yaşam alanları) ve ekonomik faaliyetler, turizm üzerinde doğrudan ve belirleyici bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, coğrafya ve turizm arasındaki ilişki son derece güçlü ve vazgeçilmezdir.
Turizm coğrafyası, bu iki disiplinin kesişim noktasında yer alarak, turizm faaliyetlerinin mekânsal dağılımını, çevresel etkilerini, destinasyonların coğrafi özelliklerini ve bu özelliklerin turizm potansiyeli üzerindeki rolünü detaylı bir şekilde inceler. Örneğin, bir bölgenin elverişli iklim koşulları, ilgi çekici jeomorfolojik yapıları (dağlar, kıyılar, vadiler vb.), zengin bitki örtüsü, bol su kaynakları ve kültürel açıdan değerli yerleşmeleri, o bölgeyi önemli bir turizm merkezi haline getirebilir. Aynı şekilde, bölgedeki ekonomik faaliyetlerin türü ve yoğunluğu da turizm altyapısını ve hizmetlerini şekillendirebilir.
Sonuç olarak, turizm coğrafyası, turizm planlaması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Turizm profesyonelleri ve politika yapıcılar için, coğrafi faktörlerin turizm üzerindeki etkilerini anlamak, başarılı ve çevreye duyarlı turizm stratejileri oluşturmak için hayati bir gerekliliktir.